Quân sử Việt Nam

Dựa trên kết quả nghiên cứu phát triển kĩ thuật hàng không quân sự thực hiện trong thập niên 1970 và điều chỉnh học thuyết quân sự giai đoạn thập niên 1980-1990, Liên xô quyết định triển khai từ năm 1983 chương trình phát triển máy bay tiêm kích chiến thuật thế hệ mới - PFI (ПФИ - Перспективный Фронтовой Истребитель), còn được gọi là đề án I-90 Máy bay tiêm kích cho thập niên 1990 (И-90 истребитель 1990-х годов), nhằm thay thế các loại máy bay tiêm kích hiện đang được trang bị trong lực lượng Phòng không, Không quân và Hải quân Liên xô.

Đề án I-90 được chia làm 3 đề án gồm: đề án Máy bay tiêm kích chiến thuật đa năng MFI (МФИ - Многофункциональный Фронтовой Истребитель) dùng thay thế các hệ thống máy bay tiêm kích phòng không Mig-31 và máy bay tiêm kích chiến thuật hạng nặng Su-27; đề án Máy bay tiêm kích chiến thuật hạng trung SFI (СФИ - Средний Фронтовой Истребитель) dùng thay thế các hệ thống máy bay tiêm kích Mig-29; và đề án Máy bay tiêm kích chiến thuật hạng nhẹ LFI (ЛФИ - Легкий Фронтовой Истребитель) dùng thay thế các hệ thống máy bay huấn luyện vũ trang và tấn công hạng nhẹ khác.

Mô hình hai mẫu thử MFI 1.42 của OKB MiG và SFI S-37 của OKB Sukhoy (ảnh www.testpilot.ru)

Năm 1999, Không quân Nga tiến hành kiểm tra đánh giá các mẫu thử MFI Mig-1.42 và SFI S-37. Kết quả kiểm tra đánh giá cho thấy các mẫu bay thử nghiệm trên dù tiến bộ hơn các hệ thống máy bay tiêm kích cải tiến từ Mig-31, Su-27 và Mig-29, nhưng vẫn chưa đạt yêu cầu kĩ chiến thuật đặt ra cho hệ thống máy bay tiêm kích chiến thuật thế hệ mới MFI và SFI. Trên cơ sở đánh giá các mặt, Không quân Nga yêu cầu hai tổ hợp công nghiệp hàng không quân sự Mikoyan và Sukhoy đưa ra đề xuất ý tưởng cho chương trình phát triển Hệ thống vũ khí đường không thế hệ mới dành cho Không quân chiến thuật - PAK FA (ПАК ФА - Перспективный авиационный комплекс фронтовой авиации), còn được gọi là đề án I-21 Máy bay tiêm kích cho thế kỉ 21 (И-21 истребитель 21-го века). Như vậy, PAK FA là sự kết hợp yêu cầu kĩ chiến thuật của hai đề án máy bay tiêm kích chiến thuật đa năng MFI và máy bay tiêm kích chiến thuật hạng trung SFI.

Trong cuộc đua giành đề án PAK FA, hãng Sukhoy với đề án thiết kế mẫu T-50 hoàn toàn mới đã vượt qua đối thủ là hãng Mikoyan với đề án thiết kế mẫu 1.44 phát triển từ mẫu MFI 1.42. Từ năm 2002, Sukhoy chính thức được giao phát triển đề án Hệ thống vũ khí đường không thế hệ mới dành cho Không quân chiến thuật - PAK FA.

huyphongssi